Kardiolog: Klimatyzacja chroni, ale źle używana może zaszkodzić

W czasie temperatur przekraczających 30 stopni Celsjusza wielu Polaków zadaje sobie pytanie, czy klimatyzacja pomaga organizmowi, czy wręcz przeciwnie – zwiększa ryzyko chorób. Zdaniem prof. Piotra Jankowskiego* odpowiedź jest jednoznaczna: podczas fali upałów korzystanie z klimatyzacji jest bezpieczniejsze niż przebywanie przez wiele godzin w przegrzanych pomieszczeniach lub na pełnym słońcu. – Jeśli mamy wybór pomiędzy przebywaniem w temperaturze sięgającej 35-40 stopni a schładzaniem pomieszczeń za pomocą klimatyzacji, zdecydowanie bezpieczniejszym rozwiązaniem jest korzystanie z klimatyzatorów – mówi kardiolog. Podkreśla jednocześnie, że klimatyzacja pomaga tylko wtedy, gdy korzystamy z niej rozsądnie.

Może chronić przed poważnymi powikłaniami

Wysokie temperatury stanowią duże obciążenie dla organizmu. Aby utrzymać prawidłową temperaturę ciała, układ krążenia pracuje intensywniej, wzrasta utrata płynów i elektrolitów, a ryzyko odwodnienia szybko rośnie.

Najbardziej narażeni są:

• seniorzy,
• małe dzieci,
• osoby z chorobami serca,
• pacjenci z nadciśnieniem tętniczym,
• osoby przyjmujące leki moczopędne,
• chorzy na cukrzycę.

– Nadmierne upały mogą prowadzić do odwodnienia, zaburzeń elektrolitowych, omdleń i utraty przytomności. W skrajnych przypadkach mogą zakończyć się udarem cieplnym, który stanowi bezpośrednie zagrożenie życia – ostrzega prof. Jankowski. Dlatego schładzanie pomieszczeń podczas ekstremalnych temperatur jest nie tylko kwestią komfortu, ale często również bezpieczeństwa zdrowotnego.

Największy błąd – ustawianie zbyt niskiej temperatury

Jak podkreśla specjalista, problemem nie jest sama klimatyzacja, lecz sposób jej używania. Wiele osób ustawia temperaturę w domu lub samochodzie nawet kilkanaście stopni niższą niż na zewnątrz. Tymczasem tak duże różnice temperatur mogą negatywnie wpływać na organizm. – Warto stosować klimatyzację, ale nie należy schładzać pomieszczeń do bardzo niskich temperatur. Najlepiej, aby temperatura była jedynie o kilka stopni niższa niż na zewnątrz. Im mniejsza różnica temperatur, tym lepiej dla organizmu – podkreśla prof. Jankowski.

Nagłe przechodzenie z bardzo gorącego otoczenia do mocno wychłodzonych pomieszczeń może zwiększać ryzyko infekcji dróg oddechowych oraz pogarszać samopoczucie, zwłaszcza u osób starszych i przewlekle chorych.

Trzeba ją regularnie czyścić

Ekspert zwraca uwagę na jeszcze jeden problem, o którym wiele osób zapomina. Nieczyszczone instalacje klimatyzacyjne mogą stać się środowiskiem sprzyjającym rozwojowi bakterii, grzybów i innych drobnoustrojów. – Klimatyzacja powinna podlegać regularnym przeglądom technicznym i czyszczeniu. Zdarza się, że w systemach klimatyzacyjnych rozwijają się bakterie mogące powodować choroby, przede wszystkim układu oddechowego – wyjaśnia kardiolog.

Regularny serwis urządzeń jest szczególnie ważny w biurach, galeriach handlowych, placówkach medycznych oraz samochodach.

Jak bezpiecznie korzystać z klimatyzacji?

Specjaliści zalecają kilka prostych zasad:

• utrzymywanie temperatury niższej od zewnętrznej o około 8-10 stopni,
• regularne czyszczenie i serwisowanie urządzeń,
• unikanie kierowania zimnego nawiewu bezpośrednio na twarz i szyję,
• stopniowe przyzwyczajanie organizmu do zmiany temperatury,
• regularne wietrzenie pomieszczeń w chłodniejszych porach dnia.

Takie postępowanie pozwala korzystać z zalet klimatyzacji bez zwiększania ryzyka problemów zdrowotnych.

Jak przetrwać najgorętsze dni?

Prof. Jankowski apeluje, aby podczas upałów ograniczać aktywność na świeżym powietrzu w najgorętszych godzinach dnia. – Na zewnątrz najlepiej wychodzić rano lub późnym wieczorem, kiedy temperatura jest niższa. To dobry moment na spacer czy załatwienie codziennych spraw – podkreśla.

Równie ważne jest regularne nawadnianie organizmu. Lekarz zaleca picie dużej ilości płynów, najlepiej lekko schłodzonych. Dobrym wyborem są woda, herbaty czy soki owocowe. Kawa również jest dopuszczalna, ale nie powinna być spożywana w nadmiarze. – Najważniejsze jest uzupełnianie płynów i elektrolitów. To właśnie odwodnienie odpowiada za wiele groźnych powikłań obserwowanych podczas fal upałów – dodaje prof. Piotr Jankowski.

* Prof. dr hab. n. med. Piotr Jankowski, kardiolog, Kierownik Katedry Gerontokardiologii i Medycyny Rodzinnej, Kierownik Kliniki Chorób Wewnętrznych i Gerontokardiologii CMKP, p. o. Kierownika Zakładu Epidemiologii i Zdrowia Populacyjnego w Szkole Zdrowia Publicznego CMKP, Dziekan Szkoły Zdrowia Publicznego, Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego, Przewodniczący Rady Fundacji Zdrowia Publicznego